Nước mắm không chỉ là một loại gia vị truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực Việt Nam. Với lịch sử hàng trăm năm, ngành nước mắm đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi quan trọng khi người tiêu dùng ưu tiên chất lượng, tính minh bạch và nguồn gốc sản phẩm hơn giá bán.
Trong giai đoạn 2026–2035, cuộc cạnh tranh của ngành sẽ không còn xoay quanh sản lượng mà chuyển sang cạnh tranh bằng giá trị thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, câu chuyện sản phẩm và dữ liệu số.
Đối với nước mắm Phú Quốc, đây là cơ hội để chuyển từ một đặc sản địa phương trở thành thương hiệu thực phẩm cao cấp mang tầm quốc tế.
Quy mô thị trường nước mắm Việt Nam
Theo Tổng cục Thống kê, sản lượng nước mắm Việt Nam đạt khoảng 380,2 triệu lít vào năm 2020. Đây vẫn là số liệu tham chiếu phổ biến khi đánh giá quy mô ngành.
Hiệp hội Nước mắm Việt Nam cho biết giá trị toàn ngành ước đạt khoảng 6.000 tỷ đồng mỗi năm.
Ở góc độ tiêu dùng hiện đại, báo cáo thường niên của Masan Consumer (dẫn dữ liệu Frost & Sullivan) cho thấy:
- Thị trường gia vị Việt Nam năm 2024 đạt khoảng 1,3 tỷ USD
- Nước mắm chiếm 44,9% giá trị thị trường gia vị
- Quy mô phân khúc nước mắm tương đương khoảng 580 triệu USD
Những con số này cho thấy nước mắm vẫn là nhóm gia vị có giá trị lớn nhất tại Việt Nam và tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong ngành thực phẩm.
Xu hướng tiêu dùng đang thay đổi
Nếu trước đây người tiêu dùng chủ yếu quan tâm đến giá bán thì hiện nay quyết định mua hàng chịu ảnh hưởng mạnh bởi chất lượng và nguồn gốc sản phẩm.
Những xu hướng nổi bật gồm:
- Ưu tiên nước mắm truyền thống
- Thời gian ủ chượp dài
- Hàm lượng đạm tự nhiên cao
- Ít hoặc không sử dụng phụ gia
- Minh bạch nguồn gốc nguyên liệu
- Chứng nhận chất lượng
- Truy xuất nguồn gốc bằng QR Code
- Sản phẩm gắn với câu chuyện văn hóa địa phương
Đây chính là động lực thúc đẩy phân khúc Premium Fish Sauce tăng trưởng nhanh hơn nhóm sản phẩm đại trà.
Premiumization đang trở thành chiến lược phát triển quan trọng của nhiều doanh nghiệp trong ngành gia vị Việt Nam.
Thị trường xuất khẩu nước mắm
Mặc dù nhu cầu trong nước vẫn chiếm tỷ trọng lớn, xuất khẩu nước mắm đang tăng trưởng tích cực.
Trong 9 tháng đầu năm 2023:
- Giá trị xuất khẩu đạt trên 19,8 triệu USD
- Thị trường châu Á tiếp tục dẫn đầu
- Australia, châu Âu và Bắc Mỹ duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định
Cơ cấu xuất khẩu bình quân gần nhất cho thấy:
- Châu Á: trên 54%
- Australia: trên 18%
- Châu Âu: trên 13%
- Châu Mỹ: trên 13%
Điều này cho thấy tiềm năng mở rộng của nước mắm Việt Nam vẫn còn rất lớn, đặc biệt tại các quốc gia có cộng đồng người Việt và xu hướng tiêu dùng thực phẩm châu Á ngày càng tăng.
Xu hướng thị trường nước mắm thế giới
Các tổ chức nghiên cứu thị trường hiện đưa ra những quy mô khác nhau do sử dụng phạm vi thống kê không giống nhau.
Một số báo cáo ước tính thị trường fish sauce toàn cầu đạt khoảng 17,4 tỷ USD năm 2025, trong khi một số báo cáo khác chỉ ghi nhận khoảng 2 tỷ USD.
Để một thương hiệu nước mắm phát triển bền vững trong kỷ nguyên số, chất lượng sản phẩm thôi là chưa đủ. Điều quan trọng hơn là xây dựng được một thương hiệu khác biệt, có câu chuyện rõ ràng và tạo dựng niềm tin bằng dữ liệu minh bạch.
Brandgo đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc xây dựng chiến lược thương hiệu, định vị giá trị và phát triển hệ thống nhận diện chuyên nghiệp. Trong khi đó, Checkgo giúp mỗi sản phẩm sở hữu một Hồ sơ số sản phẩm, tích hợp truy xuất nguồn gốc, chứng nhận, câu chuyện thương hiệu, bảo hành điện tử và kết nối trực tiếp với người tiêu dùng thông qua mã QR thông minh.
Sự kết hợp giữa Brandgo và Checkgo không chỉ giúp nâng cao giá trị thương hiệu nước mắm Phú Quốc mà còn tạo nền tảng để doanh nghiệp chinh phục thị trường trong nước, mở rộng xuất khẩu và đáp ứng xu hướng tìm kiếm, xác thực thông tin của người tiêu dùng trong kỷ nguyên AI.