
Tóm tắt
Tem truy xuất nguồn gốc giúp người mua tìm hiểu hành trình sản phẩm qua dữ liệu doanh nghiệp cung cấp. Tem chống giả hỗ trợ kiểm tra tính xác thực theo cơ chế của đơn vị phát hành. Hai chức năng có thể kết hợp trên cùng một tem, nhưng mã QR hay tem nhãn không tự bảo đảm sản phẩm là hàng chính hãng.
Tem truy xuất nguồn gốc khác tem chống giả thế nào?
Tem truy xuất nguồn gốc giúp người mua tìm hiểu hành trình của sản phẩm qua dữ liệu được doanh nghiệp ghi nhận. Tem chống giả hỗ trợ kiểm tra dấu hiệu xác thực để nhận biết hoặc phát hiện bất thường. Hai loại tem có thể được kết hợp trên cùng một nhãn, nhưng không thay thế chức năng cho nhau.
Bài viết dưới đây giúp doanh nghiệp phân biệt hai loại tem, hiểu giới hạn của mã QR và chọn cách triển khai phù hợp.
Tem truy xuất nguồn gốc là gì?
Tem truy xuất nguồn gốc là vật mang dữ liệu được gắn trên sản phẩm hoặc bao bì. Tem thường có mã QR để người mua tra cứu thông tin như đơn vị sản xuất, lô hàng, thời gian hoặc các công đoạn sản xuất mà doanh nghiệp đã cập nhật.
Mức độ chi tiết phụ thuộc vào dữ liệu doanh nghiệp thu thập và quản lý. Nếu thông tin chỉ có tên sản phẩm và nội dung giới thiệu chung, người mua chưa thể theo dõi đầy đủ hành trình của sản phẩm.
Thông tư 02/2024/TT-BKHCN quy định về quản lý truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, có hiệu lực từ ngày 1/6/2024. Thông tư mô tả truy xuất nguồn gốc là hoạt động theo dõi, xác định một đơn vị sản phẩm hoặc dịch vụ qua các công đoạn theo thời gian và địa điểm.
Mã QR có thể kết nối bao bì với thông tin sản phẩm được doanh nghiệp cập nhật.
Tem chống giả là gì?
Tem chống giả là tem hoặc dấu hiệu được thiết kế để hỗ trợ nhận diện hàng hóa và kiểm tra tính xác thực theo cơ chế của đơn vị phát hành. Một số loại sử dụng đặc điểm vật lý như hologram, tem vỡ hoặc mực phát quang; một số khác có mã cào, mã QR hoặc mã riêng để người mua tra cứu.
Hiệu quả kiểm tra phụ thuộc vào cách tem được thiết kế, quản lý và xác minh. Chỉ nhìn thấy một chiếc tem hoặc quét được mã QR không tự động chứng minh sản phẩm là hàng chính hãng.
| Tiêu chí | Tem truy xuất nguồn gốc | Tem chống giả |
|---|---|---|
| Mục tiêu chính | Giúp tra cứu thông tin và hành trình sản phẩm | Hỗ trợ xác thực, nhận diện hoặc phát hiện dấu hiệu bất thường |
| Thông tin có thể cung cấp | Đơn vị sản xuất, lô hàng, thời gian và công đoạn đã được ghi nhận | Kết quả kiểm tra theo cơ chế của đơn vị phát hành |
| Cách kiểm tra | Quét QR hoặc mã truy xuất để xem dữ liệu | Kiểm tra dấu hiệu vật lý, nhập mã hoặc quét theo hướng dẫn |
| Cấp định danh | Có thể theo loại sản phẩm, lô/mẻ hoặc từng đơn vị | Có thể dùng mã riêng cho từng đơn vị; một số loại tem chỉ có dấu hiệu nhận biết chung |
| Giới hạn cần biết | Dữ liệu chỉ đáng tin khi được cập nhật và quản lý tốt | Tem hoặc mã vẫn có thể bị làm giả, sao chép hoặc sử dụng sai cách |
TCVN 12850:2019 nêu các mức định danh có thể áp dụng cho hệ thống truy xuất, gồm loại sản phẩm, lô/mẻ và từng đơn vị. Doanh nghiệp chọn mức phù hợp với mục tiêu, đặc điểm sản phẩm và yêu cầu của lĩnh vực; không phải mọi sản phẩm đều cần định danh đến từng đơn vị. Xem thông tin TCVN 12850:2019.
Cách kiểm tra từng loại tem
Với tem truy xuất nguồn gốc
Mở camera điện thoại hoặc ứng dụng quét QR, sau đó kiểm tra thông tin hiển thị. Tùy sản phẩm, người mua có thể xem tên đơn vị sản xuất, lô hàng, thời gian hoặc các công đoạn doanh nghiệp đã ghi nhận.
Nếu mã chỉ dẫn tới trang quảng cáo chung, người mua sẽ khó đánh giá hành trình sản phẩm. Doanh nghiệp nên xây dựng hồ sơ có thông tin cụ thể, dễ hiểu và được cập nhật.
Với tem chống giả
Làm theo hướng dẫn trên tem hoặc bao bì. Tùy loại tem, việc kiểm tra có thể gồm quan sát đặc điểm vật lý, cào lớp phủ để lấy mã, quét QR hoặc nhập mã trên kênh xác thực của thương hiệu.
Nếu trang xác thực hiển thị cảnh báo như mã đã được kiểm tra nhiều lần hoặc trạng thái không hợp lệ, người mua nên liên hệ đơn vị phát hành để xác minh thêm.
Một chiếc tem có thể vừa truy xuất vừa hỗ trợ xác thực không?
Có thể. Một mã QR có thể mở Hồ sơ số sản phẩm, đồng thời kết nối với mã định danh riêng cho từng đơn vị. Nhờ đó, doanh nghiệp vừa cung cấp thông tin sản phẩm, vừa có thể quản lý lượt quét hoặc nhận biết một số dấu hiệu bất thường.
Tuy nhiên, mã QR tĩnh có thể bị chụp lại và in lên sản phẩm khác. Mã riêng cho từng đơn vị giúp phân biệt sản phẩm, nhưng không tự nó bảo đảm hàng thật nếu mã bị sao chép hoặc hệ thống không kiểm tra trạng thái phù hợp. Doanh nghiệp cần cân nhắc cách cấp mã, quản lý dữ liệu và quy trình xác minh theo mục tiêu của mình.
Checkgo cung cấp Checkgo ID để kết nối sản phẩm vật lý với Hồ sơ số sản phẩm. Doanh nghiệp có thể dùng mã định danh riêng cho từng sản phẩm và cập nhật thông tin trên hồ sơ tương ứng. Khả năng xác thực thực tế phụ thuộc vào cách doanh nghiệp triển khai và quản lý mã.
Ngoài tra cứu thông tin, mã QR có thể mở thêm các trải nghiệm như tích điểm qua Checkgo Rewards.
Doanh nghiệp nhỏ nên bắt đầu từ loại tem nào?
Hãy bắt đầu từ vấn đề doanh nghiệp cần giải quyết:
- Nếu khách hàng hoặc đối tác cần biết sản phẩm đến từ đâu, hãy ưu tiên xây dựng dữ liệu truy xuất.
- Nếu doanh nghiệp cần phân biệt từng đơn vị, hãy cân nhắc mã định danh riêng.
- Nếu đang gặp vấn đề hàng nhái, hãy xây dựng cơ chế xác thực phù hợp và hướng dẫn người mua cách kiểm tra.
- Nếu cần cả minh bạch thông tin lẫn quản lý từng sản phẩm, có thể kết hợp các chức năng trên cùng một tem.
Checklist trước khi in tem
- Đã xác định muốn quản lý theo loại sản phẩm, lô/mẻ hay từng đơn vị.
- Đã chuẩn bị dữ liệu sản phẩm và các công đoạn cần công khai.
- Đã kiểm tra QR dẫn tới đúng hồ sơ và có thể cập nhật.
- Đã hướng dẫn người mua cách tra cứu hoặc xác thực.
- Bao bì vẫn thể hiện đầy đủ thông tin bắt buộc theo quy định áp dụng.
Kết luận
Tem truy xuất và tem chống giả giải quyết hai nhu cầu khác nhau: một bên giúp minh bạch thông tin, một bên hỗ trợ kiểm tra dấu hiệu xác thực. Doanh nghiệp nên chọn cấp định danh và cách quản lý mã dựa trên đặc điểm sản phẩm, rủi ro hàng giả và dữ liệu có thể cập nhật. Khi muốn kết nối mã QR với hồ sơ sản phẩm, Checkgo giúp doanh nghiệp xây dựng Hồ sơ số và gắn thông tin đó với sản phẩm vật lý.
Muốn tem trên sản phẩm kết nối với Hồ sơ số? Xem giải pháp tem truy xuất · Hotline 1900 633 313.
