Thị trường cà phê Việt Nam 2026: Xuất khẩu tăng lượng, giá trị chịu áp lực
Ngành cà phê Việt Nam vừa trải qua một năm xuất khẩu kỷ lục, nhưng diễn biến năm 2026 cho thấy doanh thu không còn tăng cùng nhịp với sản lượng. Trong 10 tháng đầu năm, lượng cà phê xuất khẩu tăng gần 19%, trong khi kim ngạch giảm khoảng 5% và giá bình quân giảm gần 20% so với cùng kỳ.
Đây là dấu hiệu cho thấy ngành cần nhìn xa hơn sản lượng: chất lượng, chế biến, khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường và giá trị trên mỗi tấn hàng sẽ ngày càng quan trọng.
Tóm tắt nhanh
Năm dương lịch 2025, Việt Nam xuất khẩu gần 1,6 triệu tấn cà phê, thu về khoảng 8,92 tỷ USD.
10 tháng năm 2026, xuất khẩu đạt khoảng 1,6 triệu tấn và 7,09 tỷ USD; lượng tăng 18,7% nhưng giá trị giảm 5%.
USDA ước tính sản lượng niên vụ 2025/26 đạt 31,7 triệu bao 60 kg, tương đương khoảng 1,9 triệu tấn.
EU tiếp tục là thị trường lớn nhất; cà phê chế biến đang tăng nhanh nhưng cà phê nhân vẫn chiếm vị trí chủ đạo.
Xuất khẩu cà phê: cần phân biệt năm dương lịch và niên vụ
Theo số liệu Hải quan được VietNamNet dẫn lại, trong năm dương lịch 2025, Việt Nam xuất khẩu gần 1,6 triệu tấn cà phê, đạt kim ngạch 8,92 tỷ USD. Lượng tăng 18,3% và giá trị tăng 58,8% so với năm 2024.
Sang 10 tháng năm 2026, xuất khẩu đạt khoảng 1,6 triệu tấn, trị giá 7,09 tỷ USD. Theo VOV dẫn số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, lượng tăng 18,7% so với cùng kỳ nhưng kim ngạch giảm 5%; giá xuất khẩu bình quân giảm 19,9%, còn khoảng 4.528 USD/tấn.
Hai thước đo này kể hai câu chuyện khác nhau: sản lượng bán ra vẫn tăng, nhưng doanh thu không tăng tương ứng vì giá bình quân giảm. Vì vậy, không nên dùng số liệu giá bình quân giảm gần 20% để kết luận kim ngạch cả kỳ cũng giảm gần 20%.
Cũng cần phân biệt hai kỳ thống kê. Năm dương lịch 2025 tính từ tháng 1 đến tháng 12; niên vụ 2025/26 tính từ tháng 10/2025 đến tháng 9/2026. Theo thông tin về niên vụ do Trung tâm Thông tin và Dịch vụ nông nghiệp và môi trường tổng hợp từ VICOFA, xuất khẩu niên vụ 2025/26 ước đạt khoảng 1,8 triệu tấn, trị giá 8,5 tỷ USD. Không nên đặt trực tiếp con số này cạnh thống kê năm dương lịch như thể chúng cùng một kỳ.
Sản lượng lớn, Robusta giữ vai trò chủ lực
Theo dữ liệu USDA Foreign Agricultural Service, sản lượng cà phê Việt Nam niên vụ 2025/26 được ước tính ở mức 31,7 triệu bao 60 kg, tăng khoảng 9% so với niên vụ trước và chiếm khoảng 18% sản lượng toàn cầu. VICOFA ước tính Robusta chiếm hơn 90% sản lượng trong nước.
Quy mô này giúp Việt Nam duy trì vị thế nhà cung cấp Robusta quan trọng. Tuy nhiên, sản lượng lớn tự nó không bảo đảm giá bán cao. Giá trị còn phụ thuộc vào chất lượng ổn định, khả năng đáp ứng yêu cầu khách hàng, cách tổ chức nguồn hàng và mức độ chế biến trước khi xuất khẩu.
EU là thị trường lớn; cà phê chế biến tăng nhanh
EU tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của cà phê Việt Nam. Trong niên vụ 2025/26, khu vực này chiếm khoảng 43,8% lượng xuất khẩu và 41,3% kim ngạch, theo số liệu VICOFA được Agro.gov.vn tổng hợp.
Cà phê nhân vẫn là phần chủ lực, nhưng nhóm chế biến đang mở rộng. Năm 2025, xuất khẩu cà phê chế biến đạt khoảng 1,78 tỷ USD, tăng 50,4% so với năm trước, theo số liệu Hải quan được VietNamNet dẫn.
Tăng chế biến không chỉ là đưa thêm sản phẩm vào nhóm rang xay hay hòa tan. Doanh nghiệp còn cần xây dựng chất lượng ổn định, thương hiệu, quy cách phù hợp thị trường và câu chuyện sản phẩm có dữ liệu kiểm chứng được.
Bốn hướng để tăng giá trị trên mỗi tấn cà phê
Thứ nhất, nâng độ ổn định của nguyên liệu. Liên kết vùng trồng với cơ sở thu mua, sơ chế và doanh nghiệp xuất khẩu giúp kiểm soát chất lượng và giảm nguy cơ trộn lẫn nguồn hàng.
Thứ hai, đầu tư vào chế biến và sản phẩm mang thương hiệu. Kết quả xuất khẩu cà phê chế biến năm 2025 cho thấy phân khúc này có dư địa tăng trưởng, dù còn cần thêm dữ liệu để đánh giá tỷ trọng và lợi nhuận của từng nhóm sản phẩm.
Thứ ba, đa dạng hóa thị trường và khách hàng. EU vẫn rất quan trọng, nhưng việc mở rộng thêm các thị trường và phân khúc giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào một nhóm người mua hoặc một dạng sản phẩm.
Thứ tư, chuẩn hóa dữ liệu vùng nguyên liệu và lô hàng. Đây vừa là công cụ quản lý chất lượng, vừa giúp doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn trước các yêu cầu thị trường về nguồn gốc và tính hợp pháp của sản phẩm.
Trong bài tiếp theo, chúng tôi phân tích riêng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc cà phê và EUDR, cùng những dữ liệu doanh nghiệp Việt Nam cần phối hợp chuẩn bị.
Đọc tiếp: Truy xuất nguồn gốc cà phê và EUDR: Doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì?
Kết luận: Ngành cà phê Việt Nam vẫn có lợi thế về quy mô và vị thế Robusta. Nhưng khi giá bình quân biến động mạnh, chiến lược dài hạn cần tập trung vào chất lượng, chế biến, thương hiệu và dữ liệu nguồn gốc — không chỉ tăng lượng hàng bán ra.
