Bán thực phẩm online phải công khai hồ sơ theo từng sản phẩm: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
Hồ sơ số sản phẩm đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm trên môi trường số. Theo định hướng mới trong Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, người bán thực phẩm online có thể phải công khai hồ sơ pháp lý tương ứng với từng sản phẩm trên website, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử.
Đây là bước chuyển từ việc chỉ đăng tải hình ảnh, giá bán và mô tả sản phẩm sang xây dựng một hệ thống dữ liệu minh bạch, có thể kiểm tra và truy xuất.
Quy định mới yêu cầu công khai hồ sơ theo từng sản phẩm
Theo thông tin được công bố, cơ sở kinh doanh thực phẩm bằng phương thức thương mại điện tử phải cung cấp thông tin về giấy đăng ký bản công bố sản phẩm hoặc hồ sơ công bố tiêu chuẩn theo từng sản phẩm.
Trường hợp bán hàng thông qua nền tảng của đơn vị khác, người bán phải cung cấp các giấy tờ liên quan để nền tảng kiểm tra và đăng tải, bao gồm:
Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, nếu thuộc diện phải có.
Giấy đăng ký bản công bố sản phẩm.
Hồ sơ công bố tiêu chuẩn sản phẩm.
Các giấy tờ, chứng nhận liên quan đến nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.
Điều này cho thấy thông tin pháp lý không còn chỉ được lưu trữ nội bộ. Khi sản phẩm được bán online, người tiêu dùng có thể cần được tiếp cận hồ sơ ngay tại điểm bán hàng hoặc thông qua mã QR trên bao bì.
Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường, dự thảo quy định trách nhiệm công khai hồ sơ theo từng sản phẩm.
Vì sao mỗi sản phẩm cần một Hồ sơ số sản phẩm riêng?
Một doanh nghiệp có thể kinh doanh hàng chục hoặc hàng trăm sản phẩm khác nhau. Mỗi sản phẩm có thể có:
Thành phần riêng.
Quy cách đóng gói riêng.
Mã sản phẩm và mã lô riêng.
Tiêu chuẩn chất lượng riêng.
Hồ sơ công bố riêng.
Thời hạn sử dụng và thời hạn chứng nhận khác nhau.
Thị trường phân phối khác nhau.
Vì vậy, việc chỉ công khai thông tin chung của doanh nghiệp là chưa đủ.
Hồ sơ số sản phẩm giúp tập hợp toàn bộ dữ liệu quan trọng của một sản phẩm vào một không gian thống nhất. Người tiêu dùng, nhà phân phối, đối tác và cơ quan quản lý có thể truy cập thông tin thông qua đường link hoặc mã QR duy nhất.
Một Hồ sơ số sản phẩm có thể bao gồm:
Tên sản phẩm và thương hiệu.
Mã SKU, mã QR hoặc Checkgo ID.
Thông tin doanh nghiệp chịu trách nhiệm.
Nguồn gốc nguyên liệu.
Quy trình sản xuất.
Thành phần và hướng dẫn sử dụng.
Hạn sử dụng, ngày sản xuất và mã lô.
Giấy công bố sản phẩm.
Chứng nhận an toàn thực phẩm.
Chứng nhận OCOP, VietGAP, GlobalGAP, HACCP, ISO…
Tình trạng hiệu lực của từng giấy tờ.
Lịch sử cập nhật và thay đổi dữ liệu.
Không phải thực phẩm nào cũng dùng cùng một loại hồ sơ
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi định hướng phân loại thực phẩm theo phương thức quản lý và mức độ rủi ro.
Nhóm phải đăng ký bản công bố sản phẩm
Nhóm này có thể bao gồm:
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
Sản phẩm có công dụng duy trì, tăng cường hoặc cải thiện chức năng cơ thể.
Sản phẩm dành cho trẻ em, người cao tuổi hoặc phụ nữ mang thai.
Sản phẩm có khuyến cáo liên quan đến sức khỏe.
Sản phẩm được sản xuất dưới dạng viên, bột, cốm, chất lỏng hoặc các dạng uống khác.
Nhóm công bố tiêu chuẩn sản phẩm
Đây là những sản phẩm không thuộc nhóm phải đăng ký bản công bố và không nằm trong diện được miễn.
Doanh nghiệp cần lưu trữ và công khai hồ sơ tiêu chuẩn tương ứng với từng sản phẩm.
Nhóm được miễn một số thủ tục công bố
Một số trường hợp có thể được miễn đăng ký bản công bố hoặc công bố tiêu chuẩn, chẳng hạn:
Thực phẩm tươi sống.
Nguyên liệu tươi sống.
Thực phẩm sơ chế chưa bao gói.
Thực phẩm phục vụ ăn uống tại chỗ.
Sản phẩm không lưu thông trên thị trường.
Điểm quan trọng là doanh nghiệp không nên áp dụng một mẫu hồ sơ giống nhau cho toàn bộ danh mục sản phẩm. Hồ sơ số sản phẩm cần được thiết kế linh hoạt theo đúng đặc điểm và phương thức quản lý của từng nhóm hàng hóa.
Nền tảng bán hàng cũng phải có trách nhiệm
Theo định hướng mới, trách nhiệm không chỉ thuộc về người bán. Các nền tảng thương mại điện tử, website hoặc mạng xã hội có hoạt động bán hàng cần xây dựng cơ chế:
Yêu cầu người bán cung cấp giấy tờ pháp lý.
Kiểm tra thông tin trước khi đăng tải.
Liên kết hồ sơ pháp lý với từng sản phẩm.
Cập nhật trạng thái giấy tờ.
Xử lý hồ sơ hết hạn, bị thu hồi hoặc bị đình chỉ.
Hỗ trợ truy xuất khi phát hiện sản phẩm không bảo đảm an toàn.
Đây là lý do hoạt động kinh doanh online trong thời gian tới sẽ cần nhiều hơn một gian hàng điện tử. Doanh nghiệp cần một hệ thống quản lý dữ liệu sản phẩm có khả năng theo dõi, cập nhật và công khai thông tin một cách có cấu trúc.
Kiểm soát quảng cáo thực phẩm chặt chẽ hơn
Bên cạnh hồ sơ sản phẩm, dự thảo cũng đưa ra định hướng kiểm soát mạnh hơn đối với hoạt động quảng cáo thực phẩm.
Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:
Không quảng cáo thực phẩm như thuốc chữa bệnh.
Không sử dụng hình ảnh, tên tuổi hoặc danh nghĩa của cơ sở y tế, bác sĩ và nhân viên y tế để quảng cáo trái quy định.
Không sử dụng phản hồi của người bệnh theo cách gây hiểu lầm về công dụng sản phẩm.
Không quảng cáo vượt quá nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.
Không tiếp tục quảng cáo sản phẩm đã bị thu hồi hoặc đình chỉ lưu hành.
Khi được tích hợp với Hồ sơ số sản phẩm, doanh nghiệp có thể quản lý tập trung cả dữ liệu pháp lý, nội dung truyền thông và trạng thái hiệu lực của sản phẩm.
Checkgo giúp doanh nghiệp chuẩn bị cho yêu cầu mới
Checkgo phát triển nền tảng Hồ sơ số sản phẩm, giúp doanh nghiệp số hóa dữ liệu, minh bạch thông tin và kết nối sản phẩm với người tiêu dùng thông qua QR thông minh.
Với mỗi sản phẩm, doanh nghiệp có thể xây dựng một hồ sơ riêng gồm:
Thông tin sản phẩm.
Thông tin doanh nghiệp.
Hồ sơ công bố.
Chứng nhận chất lượng.
Nguồn gốc và quy trình sản xuất.
Thông tin mã lô.
Hướng dẫn sử dụng và bảo quản.
Tình trạng hiệu lực của giấy tờ.
Kênh liên hệ và phản hồi khách hàng.
Người tiêu dùng chỉ cần quét mã QR trên bao bì để truy cập Hồ sơ số sản phẩm. Doanh nghiệp có thể chủ động cập nhật dữ liệu khi thay đổi bao bì, chứng nhận, quy trình hoặc thông tin phân phối.
Hồ sơ số sản phẩm mang lại ba giá trị chính
Minh bạch:
Thông tin sản phẩm được công khai rõ ràng, có cấu trúc và dễ kiểm tra.
Tin cậy:
Mỗi sản phẩm có một hồ sơ riêng, giúp hạn chế tình trạng thông tin chung chung hoặc khó xác minh.
Sẵn sàng tuân thủ:
Doanh nghiệp chủ động chuẩn hóa dữ liệu trước khi các yêu cầu mới về công khai hồ sơ sản phẩm được áp dụng chính thức.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị ngay từ hôm nay
Dù các nội dung trên hiện đang nằm trong dự thảo và có thể tiếp tục được điều chỉnh, doanh nghiệp không nên chờ đến khi quy định có hiệu lực mới bắt đầu chuẩn bị.
Các bước nên thực hiện gồm:
Lập danh sách toàn bộ sản phẩm đang kinh doanh.
Phân loại sản phẩm theo phương thức quản lý.
Rà soát giấy công bố, giấy chứng nhận và hồ sơ chất lượng.
Kiểm tra thời hạn hiệu lực của từng loại giấy tờ.
Chuẩn hóa mã sản phẩm, mã SKU và mã lô.
Xây dựng Hồ sơ số sản phẩm cho từng sản phẩm.
Kết nối hồ sơ với mã QR trên bao bì và các kênh bán hàng online.
Thiết lập quy trình cập nhật, kiểm duyệt và cảnh báo hồ sơ hết hạn.
Kết luận
Kinh doanh thực phẩm online đang bước vào giai đoạn minh bạch hóa dữ liệu. Trong tương lai, một sản phẩm không chỉ cần có bao bì đẹp, giá bán cạnh tranh và nội dung quảng cáo hấp dẫn. Sản phẩm còn cần một hồ sơ rõ ràng, có căn cứ và có thể truy cập trực tuyến.
Hồ sơ số sản phẩm chính là nền tảng giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu công khai thông tin, nâng cao niềm tin người tiêu dùng và sẵn sàng trước các quy định quản lý mới.
Mỗi sản phẩm một Hồ sơ số.
Minh bạch hơn cho doanh nghiệp. Tin cậy hơn cho người tiêu dùng.
Tạo Hồ sơ số sản phẩm miễn phí cùng Checkgo ngay hôm nay.
Câu hỏi thường gặp
Hồ sơ số sản phẩm là gì?
Hồ sơ số sản phẩm là tập hợp thông tin sản phẩm, doanh nghiệp, nguồn gốc, công bố và chứng nhận được số hóa, có thể truy cập qua đường link hoặc mã QR.
Quy định công khai hồ sơ sản phẩm đã có hiệu lực chưa?
Tại thời điểm bài viết được cập nhật, nội dung này được đề cập trong Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, chưa phải là một Thông tư độc lập đã có hiệu lực.
Mỗi doanh nghiệp có cần tạo Hồ sơ số cho từng sản phẩm không?
Nên có. Mỗi sản phẩm có thể có mã SKU, thành phần, tiêu chuẩn và hồ sơ pháp lý khác nhau. Việc tạo hồ sơ riêng giúp dữ liệu chính xác và dễ quản lý hơn.
Checkgo có thay thế giấy công bố sản phẩm không?
Không. Checkgo là nền tảng số hóa, lưu trữ, quản lý và công khai thông tin sản phẩm. Doanh nghiệp vẫn phải chịu trách nhiệm về tính chính xác và hợp pháp của hồ sơ cung cấp.